PALTO-Gogol PLT649725

BİR İNSA­NIN GÖL­GESİNDE KAY­BO­LU­ŞU

"He­pi­miz Gogol’un pal­to­sun­dan çık­tık," der Dos­to­yevs­ki — ve bu söz, bir dö­ne­min değil, bir ede­bi­yat an­la­yı­şı­nın do­ğu­şu­nu haber verir.

Gogol’un ölüm­süz eseri Palto, sade bir me­mu­run ha­ya­tı­nı an­la­tır­ken, aynı za­man­da yok­sul­luk, insan onuru ve top­lum­sal du­yar­sız­lık gibi ev­ren­sel te­ma­la­ra us­ta­lık­la do­ku­nur. Akaky Aka­ki­ye­viç’in bir palto edin­me ar­zu­su, gi­de­rek bir in­san­lık tra­je­di­si­ne dö­nü­şür. Soğuk Pe­ters­burg so­kak­la­rın­da ses­siz­ce var ol­ma­ya ça­lı­şan bu adam, top­lu­mun gö­rün­me­yen kur­ban­la­rın­dan biri olur­ken, oku­yu­cu­yu da kendi vic­da­nıy­la baş başa bı­ra­kır.

Mi­zah­la tra­je­di­yi us­ta­ca har­man­la­yan Gogol, satır ara­la­rın­da çü­rü­müş bir bü­rok­ra­si­yi ve in­sa­nı ezen sis­tem­le­ri göz­ler önüne serer. Palto, kısa ama sar­sı­cı an­la­tı­mıy­la yal­nız­ca Rus ede­bi­ya­tı­nın değil, dünya ede­bi­ya­tı­nın da dönüm nok­ta­la­rın­dan bi­ri­dir.